Kiedy cięcie betonu wymaga zgłoszenia lub pozwolenia na budowę?
Cięcie betonu nie zostało uwzględnione w prawie budowlanym, jednak czynności związane z wycinaniem otworów w przegrodach czy wycinaniem całych elementów (np. słupów, ścian) należy zakwalifikować jako roboty budowlane. Te ostatnie mogą nosić znamiona budowy, przebudowy, montażu, remontu lub rozbiórki. W przypadku cięcia betonu najczęściej będziemy mieć do czynienia z przebudową, remontem lub rozbiórką. W zależności od charakteru prac może być wymagane zgłoszenie do powiatowego inspektoratu nadzoru budowlanego lub uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Cięcie betonu – remont czy przebudowa?
Kwestia tego, czy cięcie betonu będzie wymagało dopełnienia formalności, zależy między innymi od tego, czy mamy do czynienia z remontem czy przebudową.
Zgodnie z prawną definicją przebudowa to roboty budowlane, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak:
- kubatura;
- powierzchnia zabudowy;
- wysokość, długość, szerokość;
- liczba kondygnacji.
Natomiast jako remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym prac polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, które nie stanowią bieżącej konserwacji.
Kiedy cięcie betonu wymaga pozwolenia na budowę?
Zgodnie z art. 28 ust 1 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418, 1080) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Należy jednak uwzględnić kolejne przepisy ustawy, tj. art. 29-31.
Według art. 29 ust. 6 pozwolenie na budowę jest niezbędne przy pracach, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz prace wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 (z wyłączeniem przedsięwzięć, o których mowa w ust. 1 pkt 17-19 ustawy). Ponadto pozwolenie na budowę jest zawsze wymagane w przypadku obiektów wpisanych do rejestru zabytków.
W niektórych sytuacjach zamiast pozwolenia na budowę wystarczy procedura zgłoszeniowa. Mówi o tym art. 29 ust 3, zgodnie z którym nie wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymagają zgłoszenia prace budowlane polegające na:
- przebudowie między innymi:
a) ścian zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych, o ile nie prowadzi ona do zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której budynek jest usytuowany
b)obiektów wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 2, 3, 9, 11-13 oraz 30,
c) sieci gazowych, sieci wodorowych oraz sieci elektroenergetycznych innych niż wymienione w ust. 1 pkt 2 lit. a, e i f;
d) dróg, torów kolejowych, torów tramwajowych oraz urządzeń z nimi związanych; - remoncie:
a) budowli, których budowa wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę;
b) budynków, których budowa wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę (w zakresie przegród zewnętrznych albo elementów konstrukcyjnych).
Uwaga: niezależnie od powyższych wyjątków inwestor nie musi korzystać z procedury zgłoszeniowej i może wystąpić z wnioskiem o pozwolenie na budowę.
Czy wykucie otworu w ścianie nośnej wymaga pozwolenia na budowę?
Jeżeli chcemy np. wykuć otwór pod drzwi w ścianie zewnętrznej domu jednorodzinnego, wówczas taka zmiana nosi znamiona przebudowy, ponieważ powoduje zmianę parametrów technicznych i użytkowych. Jednak zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego wykucie otworu w ścianie nośnej domu jednorodzinnego może odbyć się na podstawie zgłoszenia. Do zgłoszenia przebudowy należy dołączyć:
- projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany w postaci papierowej (3 egzemplarze) lub elektronicznej wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów;
- oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Przebudową będzie również wykucie otworu w ścianie nośnej budynku wielorodzinnego. Jednak w tym przypadku wymagane będzie pozwolenie na budowę.
Uwaga: Wykucie otworu w ścianie zewnętrznej to ingerencja w konstrukcję budynku, która może doprowadzić do obniżenia nośności ścian, co stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców. W związku z tym tego typu ingerencje wymagają uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a także przygotowania projektu oraz dokonania obliczeń konstrukcyjnych przez specjalistów z wymaganymi uprawnieniami. Wykonanie otworu w ścianie nośnej bez wymaganych formalności może zostać potraktowane jako samowola budowlana, co wiąże się z poważnymi konsekwencjami prawnymi.
Kiedy cięcie betonu nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia?
Niektóre prace w zakresie cięcia betonu nie będą wymagały dodatkowych formalności. Zgodnie z art. 29 ust. 4 ustawy Prawo budowlane nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia wykonywanie robót budowlanych polegających na:
- przebudowie:
a) budynków, których budowa wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, oraz budynków mieszkalnych jednorodzinnych, z wyłączeniem przebudowy przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych,
b) obiektów wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 4-8, 10 i 14-29 oraz w ust. 2. - remoncie obiektów budowlanych, z wyjątkiem remontu:
a) budowli, których budowa wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę,
b) budynków, których budowa wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę (w zakresie przegród zewnętrznych albo elementów konstrukcyjnych).
Czy wycięcie ściany działowej wymaga zgłoszenia lub pozwolenia na budowę?
Zazwyczaj w przypadku domów jednorodzinnych poszerzenie lub wycięcie otworu w ścianie działowej nie wymaga żadnych formalności. Ani zgłoszenie, ani pozwolenie na budowę zwykle. Nie jest wymagane również przy całkowitym wycięciu ścianki działowej, np. w celu powiększenia sypialni kosztem garderoby. Ściana działowa jest bowiem ścianą wewnętrzną, nie stanowi elementu konstrukcyjnego i nie ma właściwości nośnych. Natomiast w przypadku budynków wielorodzinnych zmiany w obrębie jednego lokalu zwykle były traktowane jak remont, natomiast połączenie lub dzielenie dwóch mieszkań nosiło już znamiona przebudowy.
Do tej pory wyburzenie ściany działowej wewnątrz lokalu nie stanowiło przebudowy w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego. Taką interpretację przepisów potwierdzał wyrok NSA z 12 stycznia 2007 r. (sygn. akt. II OSK 460/06.). Podobne stanowisko przedstawia wyrok NSA z 25 stycznia 2013 r. (sygn. akt II OSK 627/12) czy wyrok WSA w Krakowie z 7 października 2020 r. (sygn. II SA/Kr 1250/16). Jednak w niedawnym wyroku NSA z 5 grudnia 2023 r. (sygn. akt II OSK 500/21) przyjęto zgoła inną wykładnię. Według NSA zburzenie ścian działowych w lokalu w budynku wielorodzinnym i postawienie ich w innym miejscu jest przebudową, ponieważ prowadzi do zmiany parametrów użytkowych, o czym mówi art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego.
Uwaga: Prace wpływające na parametry użytkowe lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym mogą wymagać uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia. Ponadto w budynkach wielorodzinnych prace budowlane zwykle wymagają zgody spółdzielni lub wspólnoty mieszkaniowej. Dotyczy to zwłaszcza prac obejmujących części wspólne lub ingerencji w konstrukcję budynku.
Jakie przepisy obowiązują przy pracach rozbiórkowych?
Cięcie betonu stosowane jest również przy selektywnej rozbiórce budynków i obiektów, np. mostów i wiaduktów nad drogami czy torami kolejowymi. W porównaniu do metody wyburzeniowej cięcie wykonane techniką diamentową w znacznie mniejszym stopniu oddziałuje na otoczenie, ponieważ nie generuje wstrząsów, nadmiernego hałasu ani pyłu. Zgodnie z art. 30b ust. 1 ustawy Prawo budowlane prace rozbiórkowe należy przeprowadzać po otrzymaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. W pewnych sytuacjach rozbiórka może odbywać się na podstawie zgłoszenia. Dotyczy to:
- rozbiórki obiektów o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości;
- rozbiórki napowietrznej linii energetycznej o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV i niższym niż 110 kV.
Ponadto nie wymaga pozwolenia na rozbiórkę ani zgłoszenia rozbiórka:
- obiektów, na których budowę nie jest wymagane pozwolenie na budowę;
- budynków i budowli zlokalizowanych na terenach zamkniętych ustalonych decyzją Ministra Obrony Narodowej.
Pozwolenie na budowę jest wymagane zawsze w przypadku obiektów wpisanych do rejestru zabytków lub objętych ochroną konserwatorską.
Cięcie betonu a przepisy prawa budowlanego – podsumowanie
Cięcie betonu wykonuje się zarówno przy drobnych pracach, niewymagających dopełnienia dodatkowych formalności, jak i poważnych, które powodują zmiany w konstrukcji budynku i nośności ścian. Każda sytuacja wymaga indywidualnego podejścia, ponieważ trzeba upewnić się, czy cięcie betonowego elementu nie zagrozi stabilności konstrukcji i bezpieczeństwu użytkowników. Niektóre prace mogą wymagać pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a niedopełnienie formalności może zostać uznane za samowolę budowlaną, co grozi m.in. nakazem rozbiórki i sankcjami finansowymi. Dlatego warto skontaktować się z inżynierem konstruktorem lub z architektem, który ustali właściwą ścieżkę proceduralną oraz pomoże w skompletowaniu niezbędnych dokumentów.
Niniejszy wpis ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
